Nietolerancja histaminy jest nabytym lub uwarunkowanym genetycznie zaburzeniem metabolizmu, na który złożyć się może wiele przyczyn fizycznych i czynników środowiskowych. Organizm osób, których ten problem dotyczy, nie jest w stanie w wystarczającym stopniu rozłożyć histaminy w organizmie. Poprzez przyjmowanie żywności bogatej w histaminę, uwolnienie histaminy produkowanej przez sam organizm lub przez niedobór enzymu rozkładającego histaminę może dojść do przeciążenia organizmu ilością histaminy. Nadmiar histaminy prowadzi w organizmie do najróżniejszych objawów, które zbliżone są do zatrucia pokarmowego, przeziębienia lub alergii, choć ta nie zostaje stwierdzona. Z tego też względu nietolerancję histaminy określa się również jako pseudoalergię.
CZYM JEST HISTAMINA
Histamina własna organizmu
Histamina jest dla organizmu ważnym przekaźnikiem pełniącym różnego rodzaju zadania:
- W przypadku alergii i infekcji wprowadza organizm w stan gotowości
- Wpływa na fazę snu i stan czuwania
- Kontroluje perystaltykę jelit
- Reguluje wydzielanie soku żołądkowego
- i wiele więcej
Histamina jest wytwarzana przez sam organizm i głównie magazynowana w komórkach tucznych (komórkach układu odpornościowego), z których jest uwalniana w razie potrzeby. Właśnie tak dzieje się w przypadku alergii - reakcje alergiczne uwalniają histaminę w organizmie.
Histamina z pożywienia
Histamina dostarczona do organizmu z zewnątrz jest aminą biogenną, która tworzy się (w jedzeniu) poprzez rozkład aminokwasu - histydyny. Z tego też względu zawarta jest w produktach spożywczych zawierających histydynę, lub tworzy się wraz z przechowywaniem i dojrzewaniem. Z uwagi na ten fakt ważnym jest, aby świeże produkty takie jak mięso czy owoce, były jak najszybciej skonsumowane, a nie przechowywane. Dziennie, wraz z pożywieniem przyjmuje się około 4 mg histaminy. Granica tolerancji u osoby zdrowej to 10 mg histaminy na dzień. Od 100 mg dochodzi do wyraźnych objawów zatrucia. U osoby z nietolerancją histaminy próg ten jest wyraźnie zaniżony. Już najmniejsza ilość histaminy może wywoływać dolegliwości.
OBJAWY NIETOLERANCJI HISTAMINY
W przypadku nietolerancji histaminy mogą występować najróżniejsze objawy. Przy tak szerokim spektrum objawów trudno jest powiązać przyczynę danego symptomu z nietolerancją histaminy. Bardzo często osoby dotknięte nietolerancją histaminy nie mają pojęcia, że cierpią na ten rodzaj pseudoalergii. Tym bardziej, że objawy mogą być u każdego inne, inne może też być ich natężenie - od łagodnych do ciężkich. Dla rozpoznania nh konieczne jest stwierdzenie co najmniej dwóch jednocześnie występujących objawów klinicznych. U niektórych osób jest ich znacznie więcej i dotyczą różnych narządów. Do najbardziej charakterystycznych objawów zalicza się:
- Dolegliwości związane z przeziębieniem: wodnisty katar, kichanie, plwocina, kaszel, trudności z oddychaniem, świszczący oddech charakterystyczny dla astmy, zatkany nos
- Problemy trawienne: biegunka, zaparcia, bóle brzucha, wzdęcia, zgaga, mdłości, refluks, suchość w jamie ustnej, posmak pieprzu w ustach
- Choroby skóry: swędzenie, wysypka, zaczerwienienie (głównie w obrębie twarzy), rumień, świąd, trądzik, obrzęk naczynioruchowy
- Narząd wzroku: łzawienie, świąd, uczucie piasku w oczach, obrzęk powiek
- Układ sercowo-naczyniowy: tachykardia, nadciśnienie tętnicze, hipotonia, anafilaksja, arytmia serca
- Ośrodkowy układ nerwowy: bóle głowy, migreny, zawroty głowy, zmniejszona koncentracja, zaburzony proces uczenia się, zapamiętywania, zaburzenia cyklu snu i czuwania (problemy z zaśnięciem, z głębokim snem), mdłości, wymioty, nadaktywność (szczególnie u dzieci), lub odwrotnie ciągłe zmęczenie
- Układ rozrodczy: bolesne i obfite miesiączkowanie
Intensywność objawów zależy od ilości nadmiaru histaminy w organizmie. Im więcej histaminy, tym silniejsze są objawy. Organizm można odciążyć tylko poprzez rezygnację z produktów zawierających histaminę lub powodujących jej uwolnienie.
ENZYMY ROZKŁADAJĄCE HISTAMINĘ
DAO – diaminooksydaza
- DAO jest kluczowym enzymem rozkładającym histaminę
- DAO rozkłada histaminę pozakomórkową, która np. zostanie przyjęta wraz z pożywieniem
- DAO jest produkowane głównie w komórkach błony śluzowej jelit
- Niedobór DAO może wywoływać następujące objawy: zaczerwienienie, mdłości, bóle głowy, problemy jelitowe, problemy skórne, astmę i wiele innych.
HNMT – N-metylotransferaza histaminy
- NHMT rozkłada histaminę wewnątrzkomórkową (głównie w wątrobie, nerkach, błonie śluzowej oskrzeli, centralnym układzie nerwowym)
- Zmniejszenie aktywności NHMT prowadzi do przewlekłej formy nietolerancji histaminy
- Objawami mogą być: niepokój, drganie mięśni, zaburzenia snu, zmęczenie, zawroty głowy, stany lękowe.
DIAGNOZA
Mimo obszernej diagnostyki w wielu przypadkach przyczyna niespecyficznych objawów i dolegliwości występujących na tle nietolerancji histaminy nie zostaje rozpoznana. Liczne wizyty lekarskie i zlecone procedury diagnostyczne prowadzą donikąd. Lekarze nie potrafią zrozumieć przyczyny dolegliwości i nie widzą potrzeby dalszego działania, a fakt, że nietolerancja histaminy nie jest oficjalnie uznana za chorobę, nie ułatwia diagnozy.
Jeśli masz przeczucie, że możesz cierpieć na nietolerancję histaminy, powinieneś poddać się odpowiedniej diagnostyce. Przy pomocy badania krwi można ustalić poziom histaminy w organizmie i poziom DAO, a badanie kału da nam odpowiedź, czy zbyt duża ilość histaminy nie znajduje się w jelitach. Jeśli wspomniane badania wypadną pozytywnie, można wstępnie założyć, że nietolerancja histaminy może być naszym problemem.
TERAPIA
Niestety nie istnieje cudowna pigułka, która leczy nietolerancję histaminy i jednocześnie nie jest możliwym, odżywiać się produktami zupełnie bez histaminy. Poprzez rezygnację jednak z produktów zawierających duże ilości histaminy, lub z produktów, które ją uwalniają, można znacznie odciążyć organizm. Przy ścisłej diecie niskohistaminowej można złagodzić objawy, a nawet doprowadzić do ich ustąpienia.
Wspomnianą terapię dietetyczną można wesprzeć takimi lekarstwami, jak: Daosin, Toxaprevent lub kwercetyna. Dalsze badania wykazały, że osoby z nietolerancją histaminy wykazują często niedobór witaminy C i B6. W tym wypadku pomocne mogą być odpowiednie suplementy diety.
Z własnego doświadczenia mogę powiedzieć, że wszystkie niepożądane objawy znacznie zelżały, a niektóre z nich całkowicie ustąpiły, odkąd trzymam się ścisłej diety. Jest to spore wyzwanie, ale na szali jest moje zdrowie i dobre samopoczucie.