Migrena menstruacyjna to "wyczerpujący" problem, który pojawia się na dwa dni przed lub w trakcie miesiączki. Wiele kobiet doświadcza wtedy silniejszego i dłużej trwającego bólu głowy niż zwykle. Ten rodzaj migreny jest bezpośrednio związany z cyklem hormonalnym i potrafi znacząco obniżyć jakość życia.
Często to nie tylko ból głowy, ale cały zestaw objawów: nudności, nadwrażliwość na światło, zmęczenie i „wyłączenie z życia” na jeden lub kilka dni.
W dzisiejszym wpisie spróbuję wyjaśnić, skąd się bierze migrena menstruacyjna i co dzieje się w organizmie, ale też - co najważniejsze - co może przynieść ulgę.
RODZAJE MIGRENY MENSTRUACYJNEJ
W praktyce wyróżniamy dwie formy:
- Czysto menstruacyjna migrena - występuje wyłącznie w czasie miesiączki.
- Migrena związana z menstruacją - pojawia się także w innych dniach cyklu (często wtedy, gdy myślimy, że w tym miesiącu nam się udało 😳) i jest znacznie częstszą formą i bardziej podstępną, bo trudniej zauważyć zależność.
Typowe jest to, że migrena menstruacyjna występuje cyklicznie w co najmniej dwóch z trzech cykli. Czasem kobiety przez długi czas nie łączą tych faktów - dopiero prowadzony kalendarz cyklu pozwala dostrzec wyraźny związek i dobrze znany schemat.
OBJAWY MIGRENY MENSTRUACYJNEJ
U wielu kobiet przebiega ona nieco intensywniej niż klasyczna migrena.
Najczęstsze objawy to:
- pulsujący ból głowy (często jednostronny) - (u mnie jest to ból skroniowy promieniujący od oka, aż do ucha),
- nadwrażliwość na dźwięki i światło,
- nudności lub wymioty,
- uczucie zmęczenia,
- problemy z koncentracją.
Objawy te mogą utrzymywać się dłużej niż w przypadku innych typów migreny - (u mnie po 1,5 dnia bólu zmiana stron).
PRZYCZYNY MIGRENY PRZED OKRESEM
Migrena menstruacyjna nie wynika z jednego czynnika.To efekt nakładania się zmian hormonalnych, neuroprzekaźników i reakcji naczyniowych.
- Najważniejszy czynnik to hormony, a konkretnie gwałtowny spadek estrogenu tuż przed miesiączką. To właśnie ten moment cyklu jest dla organizmu dużą zmianą biologiczną. Więcej o hormonach przeczytasz w tym wpisie.
- Rola CGRP - badania sugerują, że wahania hormonów zwiększają uwalnianie CGRP. To neuropeptyd, który rozszerza naczynia krwionośne, uruchamia stan zapalny w układzie nerwowym, aktywuje pulsujący ból w migrenie. W badaniu z 2023 roku wykazano, że kobiety z migreną mają wyższy poziom CGRP podczas miesiączki, aniżeli kobiety bez dolegliwości migrenowych.
Dokładny mechanizm nie jest jeszcze w pełni poznany – podobnie jak to, dlaczego niektóre kobiety reagują szczególnie wrażliwie na zmiany hormonalne aktywując cały " łańcuch migrenowy ", a inne nie rozwijają migreny.
Również w okresie menopauzy, z powodu silnych wahań hormonalnych, mogą pojawiać się napady migreny – zwłaszcza u kobiet, które wcześniej już na nią cierpiały. Dobra wiadomość: po menopauzie, gdy zmiany hormonalne się stabilizują, migrena zazwyczaj wyraźnie słabnie. Rzadko zdarza się, aby pojawiła się po raz pierwszy dopiero w tym okresie.
PMS, HISTAMINA, SEROTONINA A MIGRENA - JAKI JEST ZWIĄZEK?
PMS (zespół napięcia przedmiesiączkowego) to nie tylko „gorszy nastrój przed okresem”, ale cały zestaw objawów fizycznych i emocjonalnych, które pojawiają się w drugiej połowie cyklu po owulacji.
Mogą to być:
- bóle głowy i piersi,
- skurcze brzucha,
- zmęczenie,
- zatrzymywanie wody,
- rozdrażnienie,
- problemy z koncentracją,
- problemy trawienne,
- problemy skórne.
Migrena często pojawia się w tym samym czasie, ponieważ:
- oba stany mają wspólne podłoże hormonalne
- oba nasilają się przy spadku serotoniny
Nie tylko migrena i PMS są ze sobą powiązane, ale również PMS i histamina oraz histamina i migrena.
Histamina:
- wpływa na układ odpornościowy i nerwowy
- może nasilać reakcje bólowe
- wzrasta przy spożyciu konkretnych pokarmów
- jej poziom rośnie w okresie okołomiesiączkowym
W takiej sytuacji, jeśli organizm ma niedobór enzymu DAO, który rozkłada histaminę, ryzyko migreny rośnie.
Serotonina również odgrywa kluczową rolę w regulacji migreny, gdyż wpływa nie tylko na nastrój, ale i na układ naczyniowy. W trakcie migreny dochodzi do pewnego „rozchwiania”: najpierw dochodzi do zwiększonego jej uwalniania, co powoduje zwężenie naczyń krwionośnych, a następnie organizm szybko ją rozkłada – naczynia się rozszerzają, pojawia się stan zapalny i charakterystyczny pulsujący ból.
DODATKOWE CZYNNIKI WYWOŁUJĄCE MIGRENĘ
- stres,
- brak snu,
- wahania cukru we krwi,
- dieta wysokohistaminowa,
- nadmiar bodźców ( u mnie dodatkowo zapachy, przewiew, nawiew z klimatyzacji).
JAK ZŁAGODZIĆ MIGRENĘ MENSTRUACYJNĄ?
- Dieta i suplementy. Pomocne mogą być: magnez, witamina D, witaminy B6 i E, wapń, kwasy omega-3, koenzym Q10, tryptofan (np. w orzechach i pełnych ziarnach). Ważne są też regularne posiłki i stabilizacja poziomu cukru.
- Umiarkowana aktywność fizyczna, która zmniejsza objawy PMS, poprawia nastrój, zwiększa poziom serotoniny, pomaga zmniejszyć zatrzymywanie wody. Polecane są: spacery, rower, pływanie, lekki jogging. Należy unikać nadmiernego wysiłku - może on zwiększyć poziom histaminy i nasilić objawy.
- Redukcja stresu przy zastosowaniu pomocnych technik: joga, techniki oddechowe, medytacja, relaksacja mięśni.
- Domowe sposoby: olejek miętowy na skronie, aromatoterapia olejkiem lawendowym(działa uspokajająco), herbatka odprężająca (z lawendą), melisa, dieta niskohistaminowa.
- Leczenie farmakologiczne (jeśli objawy są silne) - w niektórych przypadkach stosuje się leki przeciwbólowe, antykoncepcję hormonalną, leki SSRI (np: sertralina, citalopram, które zwiększają poziom serotoniny), leki moczopędne (np. spironolakton), niepokalanek (na napięcie piersi), dziurawiec (na obniżony nastrój). Każda z wymienionych w tym podpunkcie opcji powinna być rozważona i skonsultowana z lekarzem, gdyż niesie za sobą szereg możliwych działań niepożądanych.
PODSUMOWANIE
Migrena menstruacyjna nie musi być czymś, z czym trzeba się pogodzić. Dzięki odpowiedniemu podejściu – obejmującemu dietę, styl życia, redukcję stresu i w razie potrzeby leczenie – można znacząco zmniejszyć jej nasilenie.
Najważniejsza jest obserwacja swojego organizmu i znalezienie rozwiązań, które działają najlepiej właśnie dla Ciebie.
Źródła: