Od dawna podejrzewano, że żeńskie hormony płciowe wpływają na zachowanie komórek tucznych. Komórki tuczne to komórki naszego układu odpornościowego, które w razie potrzeby uwalniają histaminę. Występują głównie w przewodzie pokarmowym, skórze, narządach oddechowych, ale także w macicy i w jajnikach.
W roku 2004 m.in. prof. Kirmaz wykazał przy pomocy specjalnego punktowego testu skórnego, że reakcje alergiczne u kobiet zmieniają się w trakcie menstruacji. Przypisano to wahaniom hormonalnym podczas cyklu.
ESTROGEN A WYRZUT HISTAMINY
Są dowody (głównie eksperymentalne i obserwacyjne), że estrogen - szczególnie w postaci estradiolu - powoduje aktywację komórek tucznych. Z jednej strony powoduje uwolnienie histaminy, z drugiej jednak osłabia także enzym DAO, odpowiedzialny za jej rozkład w organizmie. Objawy, które w zaistniałej sytuacji występują, różnią się u poszczególnych kobiet.
Do najczęściej wystepujących zaliczymy:
- bóle miesiączkowe
- obfite krwawienie miesiączkowe
- ból głowy
- zaburzenia snu
- stany lękowe
- wahania nastroju
- PMS
- problemy z wagą
- zmęczenie
- migreny - histamina sprzyja uwalnianiu tlenku azotu, który rozszerza naczynia krwionośne otaczające mózg wywołując tym samym migreny
Histamina stymuluje także jajniki do produkcji większej ilości estrogenu.
I tak powstaje błędne koło:
- estrogen odpowiada za wyrzut histaminy
- histamina zapewnia zwiększoną produkcję estrogenu
Jeśli kobieta codziennie spożywa pokarmy bogate w histaminę, jej hormony z uwagi na podwyższony poziom estrogenów znajdą się na rollercoasterze. Także w przypadku przyjmowania substytutów estrogenu zwiększa się wrażliwość na histaminę. Lek może nawet wywołać nietolerancję histaminy.
PROGESTERON A HISTAMINA
Progesteron to kolejny bardzo ważny hormon żeński.
- zapobiega nadmiarowi estrogenów
- zapewnia równowagę hormonalną
- hamuje uwalnianie histaminy z komórek tucznych
Progesteron jest zatem niezbędny dla zrównoważonej gospodarki hormonalnej. Jeśli progesteronu jest za mało, wzrasta poziom estrogenu, który wywołuje wspomniane wcześniej objawy.
MIESIĄCZKA A HISTAMINA
Wiele kobiet zgłasza nasilenie objawów nietolerancji histaminy przed i w trakcie miesiączki. Dzieje się tak dlatego, gdyż organizm przed i w trakcie miesiączki dba o wzrost podstawowego poziomu histaminy i zmniejszenie produkcji DAO. Sprzyja to skurczowi mięśni macicy w dolnej części brzucha, co może objawiać się skurczami brzucha.
Typowymi objawami mogą być:
- PMS
- ból głowy
- bóle miesiączkowe
- ból brzucha
- świąd pochwy
- biegunki
Poziom histaminy zmienia się w zależności od poziomu estrogenu. Ma to miejsce podczas owulacji, w fazie przedmiesiączkowej i na początku okresu. W tym czasie kobiety są bardziej wrażliwe na histaminę. Ścisła dieta niskohistaminowa w tym okresie może złagodzić dolegliwości.
CIĄŻA A HISTAMINA
W czasie ciąży kobiety zazwyczaj nie doświadczają objawów nh. Dzieje się tak z dwóch powodów:
- organizm dba o znaczne obniżenie podstawowego poziomy histaminy, aby chronić nienarodzone dziecko
- od około 3 miesiąca łożysko zwiększa produkcję DAO nawet 500-krotnie. Podwyższony poziom DAO zapewnia ochronę płodu przed zatruciem histaminą. DAO chroni również przed przedwczesnym porodem, ponieważ histamina wywołuje skurcze macicy.
Po urodzeniu objawy nh mogą powrócić, gdy DAO osiągnie swój zwyczajowy dla danego organizmu poziom.
KLIMAKTERIUM
W okresie menopauzy zmienia się równowaga w gospodarce hormonalnej kobiety. Poprzez te zmiany może dojść do dominacji estrogenu, ponieważ poziom progesteronu jest niższy aniżeli poziom estrogenu. Wraz z wiekiem kobieta produkuje co prawda mniej estrogenu, ale poziom progesteronu spada znacznie szybciej niż poziom estrogenu. Prowadzi to do dominacji estrogenów, a co jest skutkiem zaistniałej sytuacji, to już wiemy.
HORMONY, ASTMA I ALERGICZNE CHOROBY UKŁADU ODDECHOWEGO
Astma i inne alergiczne choroby układu oddechowego występują w okresie wieku młodzieńczego do średniego trzykrotnie częściej u kobiet, aniżeli u mężczyzn. Badania kliniczne wykazały, że odpowiedzialne za to są hormony żeńskie, a dokładniej mówiąc estrogen, którego poziom w tych latach jest najwyższy. Częstość występowania i zapadalność na astmę drastycznie wzrosła w ciągu ostatnich 30 lat. Badanie z 2007 roku wykazało, że jest to spowodowane zwiększonym poziomem związków estrogenopodobnych zwanych ksenoestrogenami w środowisku. Sa to związki niewystępujące w naturze, a wytwarzane przez przemysł. Działają one jak estrogen, są niezwykle aktywne i bardzo toksyczne. Zawierają je między innymi produkty spożywcze w postaci pestycydów, herbicydów, petrochemikaliów czy tworzyw sztucznych, środki czystości, odświeżacze powietrza, farby do włosów, kosmetyki. Ponad to tłuszcze zwierzęce, mięso, mleko (ksenoestrogeny kumulują się w tłuszczach zwierzęcych) również są źródłem zewnętrznych hormonów. Do naszego organizmu przenikają przez skórę, przedostają się przez układ pokarmowy wraz z pożywieniem i wodą. Choć generalnie są słabsze od naszych własnych hormonów, to w przeciwieństwie do nich - odkładając się w organizmie - nie ulegają biodegradacji. Rezultat ich działania to szerokie spektrum różnorakich powikłań (o których warto poczytać), w kontekście jednak omawianego przez mnie zagadnienia należy wymienić aktywację komórek tucznych, a tym samym uwalnianie histaminy. Estrogeny środowiskowe zwiększają także uwalnianie przeciwciał IgE. Przeciwciała te odgrywają główną rolę w rozwoju alergii.
Co możemy zrobić, aby zminimalizować ich obecność w naszym organizmie?
- wybierać żywność organiczną
- preferować naturalne kosmetyki BIO, które nie zawierają parabenów, silikonów i ftalanów (w składzie należy unikać końcówek: xynol, ceteareth, oleth, myreth, laureth i wszelkie inne -eth, PEG, polietylen, glikol polietylenowy, polioksyetylen, lub -oxynol, SLS, SLES)
- preferować naturalne dezodoranty, które nie zawierają triklosanów, parabenów i aluminium
- plastikowe pojemniki do przechowywania zamienić na pojemniki szklane, ceramiczne, ze stali nierdzewnej
- filtrować wodę
CO MOGĄ ZROBIĆ KOBIETY
Dieta oparta na produktach BIO, o niskiej zawartości histaminy i przeciwzapalna może pomóc utrzymać nam kontrolę nad naszymi hormonami. Istnieją pewne pokarmy, które w naturalny sposób równoważą poziom hormonów. Są to na przykład brokuły, kalafior, a zwłaszcza jarmuż. Te produkty są bogate w indole-3-karbinol i regulują równowagę hormonalną. Inne naturalne stabilizatory hormonów, dozwolone przy nh, to: granat, koper włoski, olej kokosowy, ghee, komosa ryżowa i brązowy ryż. Największymi wrogami zrównoważonej gospodarki hormonalnej są:
- niedobór witaminy D
- stymulanty takie jak nikotyna i kofeina
- brak ruchu
- stres
- niektóre leki
- zanieczyszczenie środowiska
- obciążenie metalami ciężkimi
- produkty, zawierające hormony (mięso, mleko)
- owoce, warzywa, zboża, do wzrostu których zostały użyte pestycydy
- brak snu
- niedobór składników odżywczych (brak kwasów tłuszczowych Omega 3)
Jeśli podejrzewasz u siebie zaburzenia gospodarki hormonalnej, możesz sprawdzić stan swoich hormonów u lekarza. Zaburzoną gospodarkę hormonalną można wyrównać naturalnymi kremami i żywnością. W najgorszym przypadku koniecznym będzie zastosowanie odpowiednich leków.
WNIOSKI
- zachwianie równowagi hormonalnej nasila objawy nh lub wręcz ją wywołuje
- estrogen odpowiada za wyrzut histaminy z komórek tucznych
- histamina stymuluje produkcję estrogenów. Może to doprowadzić do dominacji estrogenowej.
- estrogen osłabia DAO
- objawy nh nasilają się podczas owulacji i menopauzy
- progesteron zapobiega dominacji estrogenów i ma działanie antyhistaminowe
- w czasie ciąży kobieta nie odczuwa nh, ponieważ DAO wzrasta 500-krotnie
- podczas hormonalnej terapii zastępczej i w okresie klimakterium zwiększa się ryzyko astmy i alergicznych chorób układu oddechowego
- zły estrogen dostarczamy regularnie do naszego organizmu wraz z pożywieniem, wodą, chemią i kosmetykami
- dieta bogata w produkty BIO, niskohistaminowa i przeciwzapalna jest numerem 1. w walce o zrównoważoną gospodarkę hormonalną